Rimdagi La Sapienza universiteti olimlari odamlarning tanasi tomonidan hosil qilinadigan Wi-Fi signalining o‘ziga xos buzilishi asosida ularni tanib olish imkonini beruvchi WhoFi nomli tizimni ishlab chiqdilar. Bunda inson tanasidan o‘tayotganda o‘zgaradigan elektromagnit to‘lqinlarning amplitudasi va fazasi haqidagi maʼlumot – Channel State Information (CSI) tahlilga asoslangan. Transformer arxitekturasiga ega chuqur neyron tarmoqlar yordamida tizim shaxsiy imzolarni aniqlaydi va NTU‐Fi ommaviy maʼlumotlar to‘plamida shaxsni 95,5% aniqlik bilan qayta identifikatsiya qiladi.
Wi-Fi Sensing texnologiyasi jadal rivojlanmoqda: 2020 yilda IEEE 802.11bf standarti qabul qilindi, u ushbu texnologiya uchun qoidalar va atamalarni rasman belgilab berdi. Staten IEEE Wi-Fi ni nafaqat maʼlumotlarni uzatish vositasi, balki harakat, imo-ishora va biometrik identifikatsiyani aniqlash platformasi sifatida ham taʼriflaydi. Videokameralarga nisbatan tizim sezilarli afzalliklarga ega: yorug‘likka bog‘liq emas, devorlar orqali ishlaydi va yuqori darajadagi maxfiylikni taʼminlaydi: vizual tasvir emas, balki faqat mavhum radiosignal namunasi olinadi.
WhoFi ning o‘ziga xos xususiyati – qayta identifikatsiya (re‐identification): tizim shaxsni emas, balki bir odamning turli joylarda turli vaqtlarda qayta qayd etilganligini tasdiqlaydi. Bu qobiliyat videokuzatuv tizimlari turli sabablarga ko‘ra obyektni na kiyimi, na boshqa vizual belgilari bo‘yicha aniqlay olmaydigan vaziyatlar uchun dolzarbdir.
Shu bilan birga, WhoFi obyekt harakatlanmayotgan holatlarda ham aniq ishlaydi – signalning o‘ziga xos buzilishlari odamning statik holatida ham sezilarli bo‘lib qoladi.
Biroq, bunday texnologiyalarning keng qo‘llanilishi maxfiylik borasida xavotirlarni keltirib chiqarmoqda. Xavfsizlik bo‘yicha mutaxassislarning fikriga ko‘ra, hatto elektron qurilma taqmagan bo‘lsa ham, odamni CSI orqali kuzatish mumkin. Nazariy jihatdan, buzg‘unchi Wi-Fi trafigini qo‘lga kiritishi va CSI ni tahlil qilishi mumkin, bu esa shaxsiy faoliyatning nazoratsiz kuzatilishiga olib keladi. Wi-Fi sanoati vakillari aqlli uylar uchun Wi-Fi Sensing kabi qonuniy qo‘llanmalar shaxsni aniqlash tizimi uchun yetarli maʼlumot bermasligini taʼkidlasa-da, texnologiya ushbu ssenariylardan ancha uzoqqa borishi mumkin.
WhoFi Wi-Fi orqali biometriya qilishning birinchi texnologiyasi emas: ilgari 75% aniqlikka erishadigan EyeFi kabi tizimlar paydo bo‘lgan. Biroq, WhoFi sezilarli yutuqlarni ko‘rsatib, 95 foiz aniqlikka erishdi, bu esa tijorat kompaniyalari va hukumat tuzilmalari tomonidan unga qiziqish uyg‘otishi shubhasiz.
WhoFi ning so‘nggi versiyasi passiv identifikatsiyani taʼminlaydi va ESP32 kabi kam byudjetli yechimlar hamda standart Wi-Fi o‘rnatmalari bilan ishlaydi, bu esa uni keng joriy etishdagi to‘siqlarni kamaytiradi.
Amaliy nuqtai nazardan, WhoFi xavfsizlik tizimlarida qo‘llanilishi mumkin, masalan, xonaga kirishda shaxsni tasdiqlash yoki maxfiy hududlarda “ommaviy” foydalanuvchilarning anonimligini bartaraf etish uchun. Ammo tizimni suiisteʼmol qilishdan qanday qilib ishonchli tarzda qochish mumkinligi hali aniq emas. Ehtimoliy yechim MIMOCrypt kabi texnik cheklovlar bo‘lishi mumkin, bu shifrlash orqali himoya tizimi bo‘lib, bir vaqtning o‘zida bir nechta foydalanuvchilardan CSIni ruxsatsiz olishning oldini oladi.
Bu rivojlanish Wi-Fi sensorlari hatto qo‘shni xonada emas, balki o‘nlab metr masofada joylashgan bo‘lishi mumkinligi sababli, kirishni boshqarish va identifikatsiya qilish ko‘zga ko‘rinmas, jismoniy aloqa va vizual qayd etishsiz amalga oshiriladigan kelajakni yaqinlashtirmoqda. Bundan tashqari, kelajakda tizim ommaviy tadbirlar ishtirokchilarini ishonchli tarzda qayta identifikatsiya qilish imkonini berishi mumkin. Tizimni parik, grim va boshqa yuzni o‘zgartirish urinishlari bilan aldab bo‘lmaydi. Bundan tashqari, bu kameralarni o‘rnatish va video maʼlumotlar oqimini tahlil qilishdan ancha arzon.