Massachusets texnologiya instituti (MIT) olimlari rekursiv til modelini (RLM) ishlab chiqdilar. Bu yangilik sun’iy intellektga standart modellarning «e’tibor oynasi»dan (attention window) 100 barobar katta bo‘lgan ulkan hajmdagi matnni qayta ishlash imkonini beradi. Yangi yondashuv modelni hamma narsani birdaniga eslab qolishga majbur qilmaydi, aksincha, hujjatlarni kerakli ma’lumotni izlash muhitiga aylantiradi. Bu esa ishning aniqligi va tezligini oshiradi.
Muammo nimada edi? Zamonaviy til modellari «kontekstning buzilishi» muammosiga duch kelmoqda. Matn hajmi oshgani sayin ularning axborotni to‘g‘ri qabul qilish qobiliyati keskin pasayadi. AIning «ishchi xotira hajmi» (context window) cheklangan bo‘lib, odatda 100 000 ta tokendan iborat. Agar matn bu chegaradan oshib ketsa, faktlar aralashib ketadi, model mantiqiy izchillikni yo‘qotadi va qarama-qarshi yoki noaniq javoblar beradi. Bu xuddi bitta savolga javob berish uchun butun boshli qomusni yodlashga urinayotgan inson holatiga o‘xshaydi.
MIT olimlari yangi yondashuvni taklif qilishdi: barcha hujjatlarni model xotirasiga to‘liq yuklash o‘rniga, ularga qidiruv tizimiga ega ma’lumotlar bazasi sifatida qaraladi. Model faqat javob uchun zarur bo‘lgan matn qismlarigagina murojaat qiladi. Bu jarayonni boshqarishni osonlashtiradi va samaradorlikni oshiradi.
Texnologiya matnni tadqiqot uchun «muhit»ga aylantiradi. Hujjatlar shunday tuziladiki, model ular bo‘ylab dasturiy tarzda harakatlanishi va kerakli (relevant) parchalarni tanlab olishi mumkin. Sun’iy intellekt butun ma’lumotlar to‘plamini yodlash o‘rniga, maqsadli ravishda kerakli ma’lumotni izlaydi.
Sinovlarda RLM butun boshli kitoblar, ko‘p yillik arxivlar va katta hajmli kod bazalarini qayta ishlab, murakkab fikrlash vazifalarida oddiy modellardan ustun keldi. Bu huquqshunoslar, dasturchilar, tadqiqotchilar va katta hajmdagi ma’lumotlar bilan ishlovchi boshqa mutaxassislar uchun yangi imkoniyatlar ochadi.
Tadqiqot doirasida RLMni joriy etish uchun to‘liq kutubxona, shuningdek, dasturchilar o‘z ilovalarini yaratishi uchun soddalashtirilgan versiya taqdim etildi. Prime Intellect kompaniyasi allaqachon texnologiyaning sanoat versiyalari ustida ishlamoqda.