Illinoys sunʼiy intellektdan psixoterapevt sifatida foydalanishni taqiqlagan birinchi shtat bo‘ldi.
Illinoys gubernatori J. B. Prisker «Farovonlik va psixologik resurslar nazorati to‘g‘risida»gi qonunni imzoladi. Bu mamlakatdagi birinchi hujjat bo‘lib, sunʼiy intellektga terapevtik sessiyalar o‘tkazishni yoki bemorlarning ruhiy salomatligiga oid qarorlarni mustaqil ravishda qabul qilishni to‘g‘ridan-to‘g‘ri taqiqlaydi. Endi shtatda psixoterapiyaning barcha shakllari litsenziyalangan mutaxassislar nazoratida bo‘lishi va bu sohada sunʼiy intellektdan foydalanish qatʼiy tartibga solinishi kerak. Qonun bolalarning chat-botlardan foydalanishi bilan bog‘liq fojiali voqealarga javob tariqasida qabul qilindi.
HB 1806 qonuni sunʼiy intellektning malakali mutaxassis ruxsatisiz har qanday terapevtik muloqotda, davolash rejalarini ishlab chiqishda yoki tuzatishda ishtirok etishini noqonuniy deb belgilaydi. Qoidabuzarlar har bir qoidabuzarlik, jumladan, «Sunʼiy intellekt terapiyasi»ning noqonuniy reklamasi uchun 10 ming dollargacha jarima to‘lashi mumkin. Ruhiy salomatlik xizmatlarini taklif qiluvchi barcha kompaniyalar va jismoniy shaxslar tegishli sertifikatga ega bo‘lishlari shart.
Tashabbus muallifi, kongressmen Bob Morganning aytishicha, qonun bir qator tashvishli holatlarga javob bo‘ldi. Joriy yilning boshida Amerika psixologiya assotsiatsiyasi ikkita sud ishi haqida xabar bergan: birinchisida o‘smir chat-bot maslahatlariga amal qilib, o‘z joniga qasd qilgan, ikkinchisida esa bola ota-onasiga hujum qilgan. Ish tafsilotlari oshkor etilmasa-da, mutaxassislar ogohlantirmoqda: psixoterapevt niqobidagi sunʼiy intellekt inqirozli holatni yana-da kuchaytirishi va fojialarga olib kelishi mumkin.
Shu bilan birga, yangi qonun sunʼiy intellektni butunlay taqiqlamaydi. Chat-botlar maʼmuriy vazifalarni bajarishi mumkin – bemorlarni qabulga yozib qo‘yish, hisob-kitoblar, seanslar bayonnomasini tuzish kabi.
Biroq holat tahlili yoki tavsiyalar bilan bog‘liq har qanday muloqot litsenziyaga ega shaxs nazorati ostida qoladi. Bu, ayniqsa, onlayn platformalarning ko‘plab foydalanuvchilari jonli mutaxassis bilan emas, balki sunʼiy intellekt bilan muloqot qilayotganlarini bilmasliklari fonida muhimdir.
Qoidalarni kuchaytirishda Illinoys yagona emas. Nevada shtatida iyun oyida sunʼiy intellektning maktablarda terapevtik xizmat ko‘rsatishi taqiqlandi. Yutada ruhiy salomatlik sohasida ishlaydigan chat-botlar uchun shaffoflikning qatʼiy qoidalari kuchga kirdi. Endi bunday dasturlar foydalanuvchiga u tirik odam bilan emas, balki sunʼiy intellekt bilan muloqot qilayotganini aniq maʼlum qilishi shart. Bundan tashqari, ularga maqsadli reklama uchun mijozlarning shaxsiy maʼlumotlarini to‘plash va ulardan foydalanish taqiqlangan. Nyu-York esa noyabr oyidan boshlab chat-botlarga o‘z joniga qasd qilish fikrlari bo‘lgan odamlarni inqiroz bo‘yicha maslahatchilarga yo‘naltirish majburiyatini yuklaydi. Ekspertlarning fikricha, bu sohani tartibga solishni federal hukumat emas, aynan shtatlar shakllantiradi.
Qonunning qabul qilinishi ikki partiyaviy kelishuvning noyob namunasi bo‘ldi: HB 1806 Vakillar palatasi va shtat Senati tomonidan bir ovozdan qo‘llab-quvvatlandi. Hujjat darhol kuchga kirdi va uning ijrosini nazorat qilish Illinoys moliya va kasbiy tartibga solish departamentiga yuklatildi. Uning rahbari Mario Tretoning taʼkidlashicha, qonunning maqsadi aholini algoritmlar berishi mumkin bo‘lgan soxta xavfsizlik hissidan himoya qilishdir.
AQSHda psixiatrik yordamga bo‘lgan talab ortib bormoqda, ammo mutaxassislarning yetishmasligi va uzoq navbatlar sunʼiy intellekt botlarini, ayniqsa kam taʼminlangan fuqarolar uchun jozibador variantga aylantirmoqda. Biroq, qonun chiqaruvchilarning taʼkidlashicha, inson terapevtidan farqli o‘laroq, sunʼiy intellektni xato uchun javobgarlikka tortib bo‘lmaydi, bu esa bemorlarning sog‘lig‘i va hayotini xavf ostiga qo‘yadi. Illinoys qonuni sog‘liqni saqlash, taʼlim va huquq sohalarida sunʼiy intellektni tartibga solishda boshqa shtatlar uchun namuna bo‘lishi mumkin.