Shinjon universiteti muhandislari dunyodagi birinchi avtonom g‘o‘zani chilpish robotini yaratdilar. Bu robot hozirgacha qo‘lda bajarilib kelingan og‘ir jarayonni yengillashtiradi. Mashina lazer, lidar va sunʼiy intellektni o‘zida mujassamlashtirgan bo‘lib, o‘simlikka tegmasdan turib uchki kurtaklarni aniqlab, ularni olib tashlash imkonini beradi. Kurtaklarni aniqlash darajasi 98,9 foizga yetadi, kesish samaradorligi esa shamol va o‘simliklarning tebranishiga qaramay 82 foizdan yuqori. Robot odamdan o‘n barobar tezroq ishlaydi, kecha-yu kunduz faoliyat ko‘rsatadi va kimyoviy moddalardan foydalanmaydi. Qurilma allaqachon sinovdan o‘tkazilmoqda.
G‘o‘zani chilpish (chekanka) – o‘simlikning uchki kurtagini olib tashlash bo‘yicha agrotexnik tadbir hisoblanadi. Bu oziq moddalarni vertikal o‘sishdan yon shoxlar rivojlanishiga yo‘naltirish imkonini beradi. Natijada hosildorlik oshadi. Biroq, bu jarayon ko‘p mehnat va yuqori aniqlikni talab qiladi: ishchilar kerakli kurtaklarni o‘tkazib yuborishlari yoki o‘simlikni tasodifan shikastlashlari mumkin. Bundan tashqari, chilpish faqat kunduzi, yaxshi ko‘rinish sharoitida amalga oshirilishi mumkin.
Ushbu muammoni hal qilish uchun Shinjon universiteti olimlari EAVision Robotic Technologies kompaniyasi bilan hamkorlikda dunyodagi birinchi g‘o‘zani chilpish uchun avtonom lazer robotini ishlab chiqdilar.
Bu qurilma paxtachilikni to‘liq mexanizatsiyalashtirishdagi so‘nggi yetishmayotgan bo‘g‘in bo‘ldi – ilgari chilpishni avtomatlashtirish imkonsiz edi.
Soyabonga o‘xshash bu robot kuchli ko‘k lazer, lidar va mashina ko‘rish tizimini o‘zida birlashtirgan. U o‘simliklarga tegmasdan turib uchki kurtaklarni bug‘lantiradi, bu esa jarayonni aniqroq va o‘simliklar uchun xavfsizroq qiladi. Kurtaklarni aniqlash darajasi 98,9 foizga yetadi, qirqish samaradorligi esa shamol va o‘simliklarning tebranishiga qaramay 82 foizdan yuqori.
Robot soatiga 0,4 dan 0,53 gektargacha maydonni ishlashi mumkin – bu qo‘l mehnatiga nisbatan 10 baravar tezroq. Shu bilan birga, u kimyoviy moddalardan foydalanmaydi, kecha-yu kunduz va har qanday ob-havo sharoitida ishlashi mumkin. Mashina allaqachon Xitoyning asosiy paxta yetishtiruvchi hududi – Shinjonda dala sinovlaridan o‘tkazilmoqda.
Loyiha uch yil davomida ishlab chiqildi. Bu vaqt ichida jamoa robotni Xitoy fermer xo‘jaliklari dalalariga xos bo‘lgan zich ekinlarga moslashtirdi va uning o‘zgaruvchan sharoitlarda barqaror ishlashini taʼminladi.
Mutaxassislarning fikricha, bu qurilma nafaqat Xitoyning paxta sanoatini tubdan o‘zgartirishi, balki butun dunyo qishloq xo‘jaligi uchun texnologik yutuq bo‘lishi mumkin. Kelajakda shunga o‘xshash robotlar sholi va soya kabi boshqa ekinlar uchun ham qo‘llanilishi mumkin.